Upgraden of een nieuwe pc? Zo weet je wat écht helpt

Eerst meten, dan pas kopen

De meest gemaakte fout is upgraden op gevoel. "Mijn processor is oud, dus die moet eruit" klinkt logisch, maar als je videokaart de rem is, win je daar weinig mee. Meten kost je vijf minuten en geen cent.

Zet tijdens het spelen een overlay aan die laat zien hoe zwaar je videokaart en je processor werken. In Windows zit er een in de Xbox Game Bar: druk op Windows-toets + G en open de prestatiewidget. De software van je videokaart heeft er ook een. Speel daarna een paar minuten in de game waar het om gaat, op de plek waar het hapert.

• Videokaart rond de 95 tot 99 procent: je videokaart is de rem. Hij werkt zich uit de naad en de rest wacht op hem.
• Videokaart duidelijk lager, een of twee processorkernen vol: je processor houdt je tegen. Hij levert de beelden niet snel genoeg aan, dus de videokaart staat deels stil.
• Allebei rustig, maar toch haperingen: kijk naar je geheugen (staat het bijna vol?) en naar je opslag (laadt de game van een harde schijf?).

Let daarbij niet alleen op de gemiddelde FPS. Haperingen zie je beter aan de laagste waarden, de zogenaamde 1% lows. Daar hebben we een aparte uitleg over geschreven. Een processor die tekortschiet, zie je vaak eerst aan die lage waarden, ook als het gemiddelde nog prima lijkt.

Koop eerst wat je meeneemt

Dit is de regel die de meeste mensen vergeten. Een pc bestaat uit twee soorten onderdelen: onderdelen die bij je platform horen, en onderdelen die je zonder problemen naar een volgende pc meeneemt.

• Gaat mee: je videokaart, je voeding (als hij krachtig genoeg is), je SSD's, je monitor, je kast als die ruim genoeg is, en natuurlijk je muis, toetsenbord en headset.
• Blijft achter: je processor, je moederbord en meestal je geheugen. Die drie horen bij elkaar. Een nieuwe generatie processors vraagt vaak een ander moederbord, en een nieuw moederbord vaak ander geheugen.

Twijfel je tussen twee upgrades die ongeveer hetzelfde opleveren, kies dan degene die meegaat. Een betere videokaart of een snellere SSD heb je over twee jaar in je nieuwe pc nog steeds. Een duur geheugenkitje voor een oud platform niet.

Per onderdeel: wat helpt en waar je op let

Videokaart

Is je videokaart de rem, dan is dit de upgrade die je het meest merkt, zeker in zware games en op een hogere resolutie. Controleer vooraf drie dingen. Heeft je voeding genoeg vermogen en de juiste stekkers? Veel nieuwe kaarten gebruiken een 16-pins aansluiting; in onze uitleg over hoeveel watt je nodig hebt staat hoe je dat uitrekent. Past de kaart in je kast? Kijk naar de maximale lengte van je kast. En heeft je moederbord een recente PCIe-sleuf? Een nieuwe kaart werkt ook in een oudere sleuf, maar kaarten met een smalle aansluiting verliezen daar meer snelheid dan brede.

Een snelle kaart zoals de ROG Strix RTX 5070 Ti in een pc met een processor van jaren terug haalt in shooters vaak niet zijn volle snelheid. Dan betaal je voor beelden die je processor niet kan aanleveren.

Processor

Remt je processor, kijk dan eerst wat er nog op je huidige moederbord past. Op de site van je moederbordfabrikant staat een lijst met ondersteunde processors, vaak met de BIOS-versie die je daarvoor nodig hebt. De snelste processor die nog op je bord past, is vaak de goedkoopste grote stap die je kunt zetten. Tweedehands is dat soms voor weinig geld te vinden, omdat veel mensen die processors uit oude pc's verkopen.

Een processor met meer kernen en threads helpt vooral bij moderne games en bij alles wat je ernaast open hebt: een browser met veel tabbladen, Discord, een stream. Vooral bij processors met maar vier kernen zonder extra threads is de stap naar een model met threads groot. Maar het blijft een upgrade binnen een oud platform: het kost weinig, en het levert je tijd op tot je een nieuwe pc koopt.

Past er niets snellers meer op je bord, dan is een processorupgrade meteen een nieuw platform: processor, moederbord en vaak geheugen. Op dat punt koop je in feite al de helft van een nieuwe pc. Voor competitieve shooters zijn de Ryzen 7 9800X3D en de Ryzen 7 7800X3D sterke keuzes, maar die vragen een AM5-moederbord en DDR5-geheugen.

Geheugen

Zit je geheugen tijdens het spelen bijna vol, dan merk je dat aan haperingen, vooral als er naast je game veel openstaat. Twee dingen eerst. Gebruik twee modules in plaats van één, zodat je geheugen in dual channel draait; welke sloten je daarvoor gebruikt, staat in de handleiding van je moederbord. En zet het geheugenprofiel (XMP of EXPO) aan in het BIOS, anders draait je geheugen langzamer dan wat er op de doos staat. Voor de vraag hoeveel je nodig hebt, lees onze uitleg is 16 GB RAM genoeg. Op een nieuw platform is 32 GB DDR5, zoals de Kingston FURY Beast DDR5-6000, een goede basis.

Opslag

Een snellere SSD maakt je game niet sneller in FPS, maar wel in laden: opstarten, een map inladen, terugkomen na een keer doodgaan. Laadt je game nog van een harde schijf, dan is een NVMe-SSD zoals de Samsung 990 PRO een van de meest merkbare upgrades die er zijn. Controleer of je moederbord een vrij M.2-slot heeft. De SSD neem je later mee.

Monitor

Haalt je pc al ruim meer beelden per seconde dan je scherm laat zien, dan is je monitor de rem. Een pc die 150 beelden per seconde haalt op een scherm van 60 Hz laat het grootste deel daarvan nooit zien. Een scherm van 144 of 240 Hz is dan de upgrade die je meteen voelt, en ook die neem je mee. Zet daarna in Windows de juiste vernieuwingsfrequentie en sluit de kabel aan op je videokaart, niet op het moederbord.

Wat je ziet, en wat helpt

Wanneer je platform op is

Er komt een punt waarop elke losse upgrade een pleister is. De duidelijkste signalen: je processor is de rem en er past niets snellers meer op je moederbord, je moederbord ondersteunt geen recent geheugen of geen recente PCIe-sleuf, en Windows zelf trekt een grens.

Dat laatste speelt nu bij veel oudere gaming-pc's. Windows 10 krijgt sinds 14 oktober 2025 geen gewone beveiligingsupdates meer. Windows 11 vraagt onder meer een TPM 2.0-chip en een processor die op de lijst van Microsoft staat. Ruwweg begint die lijst bij Intel bij de achtste generatie Core-processors en bij AMD bij de Ryzen 2000-serie. Een pc met een processor die daar ver onder zit, kan blijven werken, maar niet officieel op Windows 11.

Zit je in die situatie, dan is een goedkope tweedehands processor die nog op je bord past een prima overbrugging. Steek er alleen geen groot bedrag meer in. Wil je toch iets kopen dat blijft, kies dan een onderdeel dat meegaat: een SSD, een monitor, eventueel een voeding met genoeg vermogen voor je volgende pc.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik wat mijn pc afremt?

Zet tijdens het spelen een overlay aan die de belasting van je videokaart en processor laat zien, bijvoorbeeld de prestatiewidget in de Xbox Game Bar (Windows-toets + G) of de overlay van je videokaartsoftware. Staat de videokaart rond de 95 tot 99 procent, dan is die de rem. Blijft hij duidelijk lager terwijl een of twee processorkernen vol zitten, dan houdt de processor je tegen.

Wat moet ik als eerste upgraden voor meer FPS?

Het onderdeel dat de rem is, en bij twijfel eerst wat je naar een volgende pc kunt meenemen: een videokaart, voeding, SSD of monitor gaat mee, een processor, moederbord en geheugen van een oud platform meestal niet.

Heeft een nieuwe videokaart zin in een oude pc?

Tot op zekere hoogte. Controleer eerst of je voeding genoeg vermogen en de juiste stekkers heeft en of de kaart in je kast past. Een snelle videokaart in een pc met een oude processor haalt in shooters vaak niet zijn volle snelheid, omdat de processor de beelden niet snel genoeg aanlevert.

Wanneer is een nieuwe pc slimmer dan upgraden?

Als de processor de rem is en er op je moederbord geen snellere meer past, of als je platform zo oud is dat Windows 11 het niet officieel ondersteunt. Windows 10 krijgt sinds 14 oktober 2025 geen gewone beveiligingsupdates meer. Een goedkope tweedehands processor kan dan nog een overbrugging zijn, maar steek er geen groot bedrag meer in.

Toch een nieuwe pc?

Kom je na het meten uit bij een nieuw platform, begin dan bij je game en je scherm, net als in onze gids welke gaming pc heb ik nodig. In de configurator zie je per onderdeel wat het voor jouw game doet. En neem mee wat je al hebt en nog goed is: een recente SSD of monitor hoef je niet opnieuw te kopen.

Kort samengevat

• Meet eerst met een overlay of je videokaart of je processor de rem is.
• Koop bij twijfel eerst wat je meeneemt: videokaart, SSD, monitor, voeding.
• Remt je processor, kijk wat er nog op je moederbord past voordat je een nieuw platform koopt.
• Twee geheugenmodules en het geheugenprofiel aan kosten niets extra en helpen vaak al.
• Is je platform op, houd losse upgrades goedkoop en spaar voor een nieuwe pc.

Bronnen

• Microsoft · Ondersteuning voor Windows 10 is beëindigd op 14 oktober 2025, voor de einddatum van de beveiligingsupdates.
• Microsoft · Systeemvereisten voor Windows 11, voor TPM 2.0 en de lijst met ondersteunde processors.

Gecontroleerd op 10 november 2026.